Syria bị nghi từng xây cở sở hạt nhân bí mật

26/02/2011 07:27 AM


Các cơ quan tình báo phương Tây nghi ngờ Syria có thể đã xây dựng một cơ sở hạt nhân bí mật gần thủ đô Damascus, và một tổ chức nghiên cứu chính sách của Mỹ cho rằng cơ sở này có liên quan tới địa điểm từng bị Israel bỏ bom năm 2007.

Các cơ quan tình báo phương Tây nghi ngờ Syria có thể đã xây dựng một cơ sở hạt nhân bí mật gần thủ đô Damascus, và một tổ chức nghiên cứu chính sách của Mỹ cho rằng cơ sở này có liên quan tới địa điểm từng bị Israel bỏ bom năm 2007.
 

Cơ sở hạt nhân Dair Alzour tình nghi của Syria từng bị Israel đánh bom năm 2007.

Thông tin trên được nhật báo Sueddeutsche Zeitung của Đức đăng tải hôm 23/2. Nếu được xác nhận, thông tin này có thể làm gia tăng những lo ngại của phương Tây rằng quốc gia Ả-rập này đã tham gia vào các hoạt động hạt nhân bí mật trước vụ tấn công của Israel năm 2007 và có thể gia tăng áp lực phải hành động của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế của Liên hợp quốc (IAEA).

Bộ trưởng quốc phòng Israel Ehud Barak nói tại Jerusalem: “Giới chức quốc tế cũng như các tổ chức tình báo biết thông tin này và IAEA đang tìm cách tiếp cận nhằm thanh sát địa điểm này”.

Viện khoa học an ninh quốc tế (ISIS), một tổ chức nghiên cứu chính sách có trụ sở tại Washington, cho hay chưa rõ trạng thái hoạt động của địa điểm bị tình nghi là một cơ sở chuyển đổi uranium nhỏ gần thị trấn Marj as Sultan.

“Tuy nhiên, có nghi ngờ rằng Syria có thể đã xoá sổ các toà nhà trước giữa năm 2008 và có các biện pháp nhằm nguỵ trang các hành động trước đó tại địa điểm”, một bản phân tích của ISIS cho biết.

Hơn trong hơn 2 năm qua, Syria đã từ chối cho phép các thanh sát viên của Liên hợp quốc thăm lại một địa điểm từng bị Israel phá huỷ hồi tháng 9/2007, mà các báo cáo tình báo của Mỹ nói là một lò phản ứng hạt nhân nhằm sản xuất nguyên liệu chế tạo bom.

Sueddeutsche Zeitung cho biết tờ báo đã có được các hình ảnh được cho là chụp tại bên trong 2 toà nhà tại một địa điểm khác gần Marj as Sultan, cách thủ đô 15km về phía đông và nằm gần một căn cứ quân sự.

Không rõ là ảnh được chụp chính xác khi nào, và tờ báo nói thêm rằng các trang thiết bị đã được lắp đặt một phần vào thời điểm đó.

“Cùng với các thông tin khác, các bức ảnh đã lần đầu tiên gây ra những ngờ vực đáng tin rằng Syria đã trong quá trình thiết lập một cơ sở chuyển đổi uranium - giai đoạn đầu để chế tạo các thanh nhiên liệu có thể được sử dụng trong một lò phản ứng”.

Tờ báo cho biết không đăng tải các bức ảnh để bảo vệ các nguồn tin.

Kiểm tra đặc biệt

ISIS cho hay về mặt chức năng tổ hợp Marj as Sultan có thể có liên kết với cơ sở Dair Alzour, còn được biết với tên gọi al-Kibar, từng bị Israel tấn công cách đây hơn 3 năm.

“Có nghi ngờ mạnh mẽ rằng đó là một cơ sở chuyển đổi uranium có liên quan tới tiến trình tạo nhiên liệu cho lò phản ứng al-Kibar”, nhà phân tích Paul Brannan của ISIS cho biết.

Syria, một đồng minh của Iran, phủ nhận từng che giấu một chương trình bom nguyên tử và cho biết IAEA nên tập trung vào Israel vì chương trình hạt nhân không công bố của nước này.

Phái đoàn Syria tại IAEA không bình luận gì về những thông tin trên.

Syria đã nhiều lần khước từ đề nghị của IAEA nhằm cho phép tiếp cập cơ sở Dair Alzour và 3 cơ sở liên quan, và khẳng định rằng chúng là các cơ sở quân sự, không phải hạt nhân.

ISIS cho biết các bức ảnh vệ tinh từ ngày 25/7/2008, cho thấy hoạt động đáng kể tại cơ sở Marj as Sultan, mà ISIS tin là một trong 3 địa điểm bổ sung.

IAEA dự kiến sẽ đưa ra các báo cáo hàng quý về Iran và Syria trước cuộc họp của uỷ ban điều hành gồm 35 quốc gia thành viên, dự kiến diễn ra từ 7-11/3 tới.

Mỹ đã đề xuất rằng IAEA có thể cần cân nhắc thiết lập một cơ chế “thanh sát đặc biệt” nhằm cho phép cơ quan này có quyền xem xét bất kỳ nơi nào cần thiết tại Syria.

Một số nhà ngoại giao tại Vienna tỏ ra thận trọng trước những động thái như vậy, cho rằng điều đó có thể đánh lạc sự chú ý từ vấn đề ngày càng cấp bách của Iran, mà các cường quốc phương Tây nghi ngờ đang phát triển bom nguyên tử. Tehran đã bác bỏ điều này.

Theo Dân Trí